3 ขวบก็โกหกได้หรือ ?
Q : ลูกสาวของเราเพิ่งอายุ 3 ขวบครับ และพร้อมๆ กันนี้เราก็เพิ่งสังเกตว่าว่าลูกสาววัย 3 ขวบของเรานี่แหละ “พูดโกหก” ผมแปลกใจมากและอยากทราบว่าเด็กวัยนี้โกหกเป็นแล้วหรือครับ แล้วมันจะกลายเป็นนิสัยแย่ๆ ของเขาไปจนโตเป็นผู้ใหญ่หรือเปล่า?
A : เด็กวัยสามขวบยังไม่เข้าใจหรอกว่าการโกหกเป็นเรื่องที่ผิด เช่นเดียวกับที่พวกเขาไม่สามารถแยกแยะระหว่างความเป็นจริงกับโลกของความฝันได้ จินตนาการของพวกเขากำลังบรรเจิดและไม่มีเส้นแบ่งที่ชัดเจนระหว่างสิ่งที่อยากได้และสิ่งที่มีได้ เด็กๆ ในขวบวัยนี้อาจจะพูดว่าตัวเองเลี้ยงไดโนเสาร์หรือบอกว่าแม่เป็นเจ้าหญิง แต่นั่นก็เป็นเพราะพวกเขาอยากให้มันเกิดขึ้นจริง
สาเหตุอีกข้อหนึ่งของการพูดโกหกคือการกลัวถูกลงโทษ ถ้าเป็นเช่นนั้น คำแนะนำง่ายๆ ก็คือคุณควรหลีกเลี่ยงคำขู่ที่จะทำให้ลูกกลัวจนต้องโยนความผิดให้คนอื่นหรือแม้แต่โยนความผิดให้ตุ๊กตาของเธอเอง
สำหรับวิธีช่วยให้ลูกเรียนรู้คุณค่าของการพูดความจริง คือพยายามอย่าตำหนิหรือแก้ไขคำพูดของเธอ เพราะความรู้ละอายจะเป็นตัวสอนเธอเอง และเมื่อลูกพูดโกหกเพื่อปัดปัญหาออกจากตัว ก็ลองพูดประมาณว่า “แม่รู้ว่าลูกรู้สึกแย่ที่ทำแก้วแตก มาช่วยแม่เช็ดน้ำตรงนี้ก็ได้นะจ๊ะ แล้วเดี๋ยวต่อไปแม่จะให้ใช้แก้วพลาสติกแทน” วิธีนี้เป็นการให้ความสำคัญกับความรู้สึกของลูกและยังปิดโอกาสที่ลูกจะใช้คำโกหกเพื่อแก้ตัวอีกด้วย