“รักน้องแมว น้องหมา” ต้องรู้เรื่อง “ความปลอดภัย”
►ถามว่า สัตว์อะไรที่เด็กๆ นิยมเลี้ยง? เราจะพบว่ายุคนี้มีสัตว์หลากหลายประเภทเป็นที่นิยมรักใคร่ของเด็กๆ เช่น กระต่าย หนูแฮมสเตอร์ ชะนี กระรอก แม้แต่สัตว์ราคาแพงและน่ากลัวสำหรับบางคน อย่าง เจ้าตัวกิ้งก่าอีกัวน่า รวมทั้งสัตว์ป่าสงวนก็ยังมีคน(แอบ) เลี้ยงกัน เช่น ลูกเสือ ลูกสิงโต กระทั่ง ..ลูกจระเข้ !
..... แต่ไม่ว่ายุคใด “น้องหมาน้องแมว” ยังเป็นที่นิยมสูงสุด
แม้ผลการศึกษาหลายชิ้นระบุว่า เด็กที่ใกล้ชิดและเลี้ยงสัตว์มักมีสุขภาพจิตดี ทำให้เขามีเมตตากรุณา ได้เรียนรู้การเอาใจเขามาใส่ใจเรา เด็กกับหมาแมวจึงเป็นภาพที่แสนอบอุ่นและน่าเอ็นดู
แต่ช้าก่อน ...สิ่งที่ไม่ควรละเลยอย่างยิ่ง เมื่อเด็กกับหมาแมวมาเจอกัน ก็คือ “ความปลอดภัย” ครับ!
1. รักจริง ...ต้องพาไปหาหมอ+ฉีดวัคซีน ! เป็นอันดับแรก
น้องหมาอายุ 1 เดือนครึ่ง พาไปหาหมอเพื่อถ่ายพยาธิ พออายุครบ 2 เดือนก็พาไป ฉีดวัคซีนรวม (รวมโรคไข้หัดสุนัข เลปโตสไปโรซิส ตับอักเสบติดต่อ และลำไส้อักเสบติดต่อ แต่ถ้าช่วงนั้นกำลังมีโรคระบาด หรือ แม่ของเจ้าลูกหมายังไม่เคยฉีดวัคซีนมาก่อน ตอนอายุ 6 สัปดาห์ต้องฉีดวัคซีนโรคไข้หัดสุนัขด้วย
เมื่อมันอายุ 3 เดือนพาไปฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า แต่หากช่วงนั้นมีการระบาดของโรคพิษสุนัขบ้า และน้องหมาอายุยังไม่ถึง 3 เดือน ก็พาไปฉีดได้เลยครับ
อย่าลืม…ฉีดวัคซีนโรคไข้หัดสุนัขและถ่ายพยาธิครั้งที่ 2 เมื่อเขาอายุ 4 เดือน และฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าอีก เมื่อน้องหมา น้องแมวย่างสู่วัย 6 เดือน (น้องแมวก็เป็นโรคพิษสุนัขบ้าได้ แม้โอกาสจะไม่มาก แต่มีความเสี่ยงอยู่)
2. ดูแลอย่าให้เป็นไข้ การเจ็บไข้ได้ป่วยของสัตว์เลี้ยงนั้นย่อมหมายถึงความเสี่ยงที่ลูกๆ ของเราอาจป่วยไข้ไปด้วย เพราะความใกล้ชิด
• ดูแลเรื่องอาหารการกิน
► อาหารเม็ด ไม่ควรเทอาหารเม็ดให้สัตว์เลี้ยงจนเต็มชาม เพราะมันอาจกินจนอิ่มเกินไป หรือ หากว่ามันกินไม่หมด อาหารเหลือค้างชามไว้หลายวัน อาหารเม็ดอาจชื้นจนราขึ้น น้องหมาน้องแมวมีโอกาสกินอาหารขึ้นรา
► หากให้อาหารสด ต้องปรุงให้สุกสะอาดทุกครั้ง
► หลีกเลี่ยงเนื้อดิบๆ ทั้งเนื้อหรือเครื่องในสัตว์ดิบๆ มักอุดมด้วยเชื้อโรคสารพัด โดยเฉพาะแบคทีเรียสายพันธุอันตราย
► น้ำนม ไม่ว่าจะเป็นนมวัว นมแกะ นมแพะต้องผ่านการพาสเจอไรส์ หรือสเตอร์ริไรซ์ จึงจะปลอดภัย ไม่ควรให้สัตว์เลี้ยงดื่มน้ำนมดิบ เพราะเสี่ยงต่อเชื้อแบคทีเรียเช่นกัน
• หน้าฝน อย่าให้ตากฝน ถึงเวลาอาบน้ำ ก็ให้เขาอาบไปตามปกติเถอะนะครับ แต่บอกลูกๆ ว่า
อย่าปล่อยให้พวกมันไปเล่นน้ำฝนเลย เพราะมันจะเป็นไข้น้ำมูกไหล อาจมีอาการหนาวสั่น เซื่องซึม หอบหืด ท้องเสีย หากมีอาการดังกล่าว รีบพาไปหาสัตวแพทย์เพื่อตรวจรักษานะครับ
3 อย่าปล่อยลูกเล็กเล่นกับสัตว์เลี้ยงตามลำพัง
ลูกเล็ก อายุ 6 เดือนขึ้นไป เป็นวัยชอบคว้าโน่นคว้านี่ หรืออายุก่อน 6 ขวบ เป็นวัยกำลังซนสุดๆ ไม่เข้าใจว่าอันตรายคืออะไร นึกจะจับ จะดึง จะแหย่อะไรสัตว์เลี้ยงก็มักทำเลย จึงมักพบบ่อยๆ ว่าเด็กเล็กทั้งสองช่วงวัยนี้มักจะโดนสัตว์เลี้ยงขบ กัด ทำร้ายได้เสมอ
หากลูกยังเล็กนัก อย่าปล่อยลูกอยู่ตามลำพังกับสัตว์เลี้ยง หรือปล่อยให้คลาดสายตาอย่างเด็ดขาด และควรสอนเด็กไม่ให้รังแกสัตว์ เช่น ดึงหู ดึงหาง แย่งจานอาหาร ของเล่นสัตว์
หลัง 6 ขวบไปแล้ว หรือเมื่อลูกเริ่มเข้าใจคำสอนมากขึ้น ควรสอนลูกด้วยภาษาง่ายๆ เช่น....หมาหลับอย่าแหย่ .. หมาหิวอย่ายั่ว .. หมากัดกันอย่ายุ่ง .. หมาให้นมลูกอย่ากวน ..หมาเห่าอย่าวิ่ง
หมาหลับอย่าแหย่ สอนลูกว่า อย่าเอาไม้ไปแหย่สัตว์เลี้ยงที่กำลังหลับ เพราะจะทำให้มันตกใจ แล้วกัดเข้าให้
หมาหิวอย่ายั่ว อย่าดึงหางหรือดึงจานข้าวในขณะที่น้องหมาน้องแมวกำลังกินอาหาร
หมากัดกันอย่ายุ่ง สัตว์เลี้ยง เช่น หมาๆ แมวๆ จู่ๆ มักจะเปิดศึกกัดฟัดกันเป็นที่ชุลมุนแบบไม่มีปี่มีขลุ่ยได้ สอนลูกว่า ห้ามเข้าไปแทรกกลางวงเพื่อหยุดหรือห้าม เพราะมีสิทธิโดนลูกหลงจนโดนพวกมันรุมทึ้งเอาได้
หมาให้นมลูกอย่ากวน ห้ามโดยเด็ดขาดเลยนะครับ เพราะพวกมันจะนึกว่าไปแย่งลูกหรือทำร้ายลูก เลยต้องสู้เพื่อปกป้องลูกของมัน
หมาเห่าอย่าวิ่ง ข้อนี้สำหรับไปเจอเจ้าหมาที่ไม่ใช่สัตว์เลี้ยงของเรา แล้วโดนมันเห่าใส่ หรือทำท่าน่ากลัวเหมือนจะเข้ามากัด เราต้องอย่าวิ่งหนีเพราะไม่มีทางวิ่งทันพวกมันแน่ วิธีแก้ไขสถานการณ์คือ ให้ยืนนิ่งๆครับ เก็บแขนแนบลำตัว แล้วอย่าไปจ้องตาสู้ แล้วครู่เดียวเจ้าหมามันก็เลิกใส่ใจและล่าถอยไปเอง
ทำอย่างไรถ้าถูกสัตว์กัด
► รีบล้างแผลด้วยสบู่และน้ำ แม้ไม่มีแผลก็ควรล้างคราบน้ำลายออก โดยล้างผ่านน้ำก๊อกและฟอกสบู่ หลายๆ ครั้ง จากนั้นใช้แอลกอฮอล์ 70% หรือน้ำเกลืออุ่นๆ ทำความสะอาดรอบๆ แผล หรือใช้สำลีชุบน้ำยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ทาบริเวณรอบๆ แผล การล้างแผลต้องทำให้ดีมิฉะนั้นแผลจะติดเชื้ออักเสบได้ง่าย แล้วพาไปพบแพทย์
► กดบาดแผลด้วยผ้าสะอาดเพื่อห้ามเลือด ปกติประมาณ 5 นาที เลือดก็หยุดไหล แต่ถ้าไม่หยุดอาจเป็นเพราะถูกเส้นเลือดใหญ่ หรือเด็กที่ถูกกัดเป็นโรคเลือดชนิดใดชนิดหนึ่ง ต้องรีบพาไปพบแพทย์โดยเร็ว
► ถ้าสุนัขฉีดวัคซีนแล้ว และเจ้าของมีหลักฐานยืนยันแน่นอนว่าสัตว์เลี้ยงของเขาได้รับการฉีดวัคซีน ป้องกันโรคพิษสุนัขเป็นที่เรียบร้อย และสังเกตเห็นว่าสัตว์ตัวนั้นไม่มีอาการผิดปกติ เด็กหรือผู้ใหญ่ที่ถูกกัดก็ไม่ต้องไปฉีดวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้า
เรื่อง : รศ.นพ.อดิศักดิ์ ผลิตผลการพิมพ์